رزولوشن ۴K چیست!؟ مقایسه رزولوشن های مختلف تصویر

وضوح تصویر 4K

تلویزیون های خانگی به سرعت مرزهای فناوری را در نوردیده و به سرعت نوآوری های جدیدی در آنها پدیدار میشود که تا سال های سال فقط برای عده معدودی قابل استفاده خواهد بود! از تلویزیون های خمیده گرفته تا تلویزیون های رزولوشن ۴K با ابعاد بیش از ۹۵ اینچ که بسیاری آن را فقط در رویای های خود میبینند! و بسیاری آرزو دارند شاید روزی برسد که بتوانند نشیمن گاه خود را به محفلی زیبا برای تماشای برنامه های دلخواه خود تبدیل کنند!

تفکرات اشتباه در باره رزولوشن ۴K

ساده بگوییم؛ رزولوشن ۴K یعنی رزولوشن تصویری دو برابر رزولوشن تصویر استاندارد ۱۹۲۰×۱۹۸۰ که معادل است با ۳۸۴۰×۲۱۶۰ پیکسل که این تعداد ۴ برابر رزولوشن تصویر استاندارد ۱۹۲۰×۱۹۸۰ است. یعنی طول و عرض دو برابر شده است. البته این پیکسل مقدار واقعی رزولوشن ۴K است و در صنعت سینما این مقدار برای ۴K معادل است با ۴۰۹۶X2160 که از نسبت ابعاد تصویر ۱۷:۹ بدست می آید. دقت کنید که ابعاد تصویر در کامپیوترها ۱۶:۹ است که مقدار پیکسل های افقی آن ۳۸۴۰ تا است که به اشتباه آن را رزولوشن ۴K مینامند!

بهتر است اینطور بگوییم که سازندگان قصد دارند اصطلاح رزولوشن ۴K را به زور بین کاربران با عدد ۴۰۰۰ پیکسل جا بی اندازند و دلیلش رقابت و حذف استاندارد Ultra HD است که با این عمل قصد جایگزینی رزولوشن ۴K به جای Ultra HD را در سر دارند! پس بهتر است ماهم در این بررسی فنی از اصطلاح سازندگان برای رزولوشن ۴K استفاده کنیم و بحث را با همین ابعاد غیر واقعی پیش ببریم! سازندگان در چند وقت گذشته به شدت بر روی رزولوشن ۴K مانور داده اند و آن را استاندارد آینده بازیبازها معرفی کرده اند!

مقایسه کیفیت های تصویر در وضوح مختلف

این در صورتی است که تا پیش از این، استاندارد محبوب صنعت چند رسانه ای ۱۰۸۰P بود و هنوز هم این استاندارد محبوب در تولیدات بسیاری مورد استفاده قرار میگیرد. هر چند برخی بازیبازها برای اجرای بازی از رزولوشن های نامتعارفی همچون ۲۵۶۰X1440 و ۲۵۶۰X1600 استفاده میکنند که به محبوبیت ۱۰۸۰P نمیرسد، اما کیفیت و رزولوشن تصویر بهتری به نسبت ۱۰۸۰P برای بازیباز فراهم میکند و صد البته به کارت گرافیک قدرتمند تری هم نیاز دارد.

اما این استاندارد ها قرار است به زودی جای خود را به رزولوشن تصویر رزولوشن ۴K ای بدهند که بیش از ۶ سال پس از معرفی رزولوشن تصویر ۲۵۶۰X1600 معرفی شده است. اما مطمئنا حکومت رزولوشن ۴K طولانی نخواهد بود و به زودی شاهد جایگزینی رزولوشن های تصویری جدیدی همچون ۸K و ۱۲K خواهیم بود! در CES 2014 بود که کمپانی انویدیا با ترکیب سه کارت گرافیک قدرتمند GTX Titan رزولوشن تصویر ۱۲k را با کیفیتی خارق العاده به رخ همگان کشید!

نگاهی به پیکسل های رزولوشن ۴K

افزایش رزولوشن تصویر با پیکسل ارتباط مستقیمی دارد و هرچه رزولوشن تصویر بالاتر باشد، شاهد پیکسل های کوچکتری خواهیم بود که برای نمایش آن از PPI یا پیکسل در هر اینچ استفاده میشود. در واقع PPI میزان کیفیت و جزئیاتی که یک مانیتور میتواند بر روی صفحه خود نشان دهد را بیان میکند. سازندگان مانیتور زمانی که محصولات جدید خود را معرفی میکنند، اطلاعت و جزئیات پنل و PPI تصویر را در شناسنامه دستگاه قید میکنند. به صورت معمول و در حالت عمومی مانیتوری با رزولوشن تصویر استانداد ۱۹۲۰x1980p از PPI ای معادل ۹۴ پیکسل در هر اینچ استفاده میکنند که میزان تراکم پیکسل های صفحه مانیتور را نشان میدهد.

هر چه قدر اندازه صفحه نمایش کوچک تر شود و یا کیفیت رزولوشن تصویر بیشتر شود با تراکم پیکسل یا PPI ای مواجه میشویم که نتیجه آن افزایش کیفیت مانیتور در پنل های مختلفی همچون IPS و TN و …. است. مقدار PPI در مانیتورهای ۳۰ اینچی با رزولوشن تصویر ۲۵۶۰×۱۶۰۰ چیزی معادل ۱۰۰ پیکسل در هر اینچ است. مقدار PPI در صفحات گوشی های هوشمندی همچون آیفون و … به دلیل ابعاد کوچکشان بسیار بالاست و به مقدار ۴۰۰ PPI هم میرسد که رقم حیرت انگیزی است.

مقایسه وضوح تصویر ۴K و ۱۰۸۰P بر روی PC. همانطور که میبینید تفاوت کیفیت به خوبی مشخص است.
مقایسه وضوح تصویر ۴K و ۱۰۸۰P بر روی PC. همانطور که میبینید تفاوت کیفیت به خوبی مشخص است.
مقایسه وضوح تصویر ۴K و ۱۰۸۰P بر روی PC. همانطور که میبینید تفاوت کیفیت به خوبی مشخص است.

دلیل این مقدار عظیم از PPI پشتیبانی از رزولوشن تصویر استانداد ۱۹۲۰x1080p است که کیفیت بی نظیری برایشان فراهم کرده است. به صورت کلی مقدار PPI کمتر از ۹۴ در مانیتور هایی با نسبت ابعاد تصویر ۱۶:۱۰ نشان دهنده افتضاح بودن کیفیت مانیتور است و بهتر است دورش را با یک خط قرمز بزرگ خط بکشید! اما تعریف دیگری از استاندارد PPI در صنعت سخت افزار وجود دارد که توسط مرحوم استیو جابز ابداع شده بود! همانطور که در بالا ذکر کردیم، رزولوشن ۴K بدین معناست که کیفیت پیکسل ها در حالت عمودی و افقی دو برابر شده است! اما طبق تعریف اپل (استیو جابز)، اهمیت PPI یک نمایشگر باید به اندازه ای پیکسل داشته باشد که چشم انسان نتواند آن را تشخیص دهد!

یعنی بیش از ۲۰۰ پیکسل در هر اینچ برای مانیتورهای نوت بوک و بیش از ۳۰۰ پیکسل در هر اینچ برای گوشی های هوشمند! و این دقیقا همان چیزی است که در آیفون های تولید شده اپل مورد استفاده قرار میگیرد که به آن رتینا میگویند! در واقع رتینا نام صفحه نمایش هایی است که از لحاظ PPI در بالاترین حد ممکن خود قرار دارند. خلاصه بگوییم که اگر در فاصله نزدیکی از صفحه نمایش یک گوشی هوشمند با کیفیت رزولوشن تصویر ۱۰۸۰p قرار بگیرید، به دلیل تراکم بالای پیکسل ها در صفحه ای کوچک، میتوان طبق تعریف اپل به آن صفحه رتینا گفت! خلاصه اینکه از راه دور هر چیزی رتینا میشود!

مقایسه رزولوشن های مختلف تصویر

HD 720P: اولین رزولوشن تصویر HD ای بود که همراه با مانیتورهای ۲۰ اینچی معرفی شد. این رزولوشن از بیش از ۷۰۰ پیکسل عمودی تشکیل شده است که PPI ای معادل ۹۲ پیکسل در هر اینچ دارد.

FULL HD 1080P: پس از نیمه HD بود که این رزولوشن تصویر به عنوان رزولوشن تصویری استاندارد و با کیفیت در صنعت فیلم، سینما و بازی مورد استفاده قرار گرفت. این استاندارد به طور معمول PPI ای بین ۹۴ تا ۹۶ پیکسل در هر اینچ دارد.

QUAD HD: استانداردی که به نوعی فراموش شده است و کمتر کسی نام کامل آن را میداند! رزولوشن تصویر مورد استفاده در این استاندارد ۲۵۶۰×۱۴۴۰ است که به ۱۴۴۰P معروف است! کیفیت پیکسل ها در این استاندارد بالاست و PPI مورد استفاده در این مانیتورها سه رقمی میشود و به رقم ۱۰۸ پیکسل در هر اینچ میرسد.

مقایسه وضوح های تصویری مختلف

کارت گرافیک و جزئیات بیشتر از رزولوشن ۴K

صبحت در باره کارت های گرافیکی که از ۴K پشتیبانی میکنند خیلی با اعتبار نیست!به طور کلی تمامی کارت های گرافیکی تولید شده در سال ۲۰۱۴ به بعد از لحاظ نظری قابلیت پشتیبانی از این رزولوشن تصویری را دارند. کارت هایی همچون GTX 780، GTX Titan،GTX 770،GTX 780TI و از کمپانی AMD کارت گرافیک قدرتمند AMD Radeon 290x و تمام کارتهای پس از آن قابلیت پشتیبانی از رزولوشن تصویر رزولوشن ۴K را خواهند داشت.

البته در اینکه کارت گرافیک GTX 680 هم از رزولوشن تصویر رزولوشن ۴K پشتیبانی میکند یا خیر بحث وجود دارد و عده ای معتقدند از آنجایی که GTX 780 فرزند خلف GTX 680 استو در برخی از زمینه ها از آن ضعیفتر هم میباشد، پس GTX 680 هم باید از رزولوشن تصویر رزولوشن ۴K پشتیبانی کند! اما عده ای دیگر به نسل و تفاوت تراشه دو کارت و دستورات مورد استفاده اشاره میکنند و اعتقاد دارند چنین چیزی امکان پذیر نیست! حتی روی کاغذ!

در زمینه پردازنده هم پردازنده هایی همچون Intel Core i7 3.5 GHz-۲۷۰۰k و AMD FX-8350 4.0 GHz به خوبی این رزولوشن تصویری را پوشش میدهند. اما رزولوشن تصویر رزولوشن ۴K جزئیاتی دارد که بر روی هر مانیتوری متفاوت است و ما این تفاوت ها را در جدول زیر به شما نشان میدهیم:

مقایسه وضوح های تصویری ۴K و بالاتر

فرمتوضوح تصویرنسبت تصویرپیکسل در اینچ
فوق العاده کیفیت بالا
Ultra high definition
۳۴۴۰X2160 ۱.۷۸:۱ یا (۱۶:۹)۸,۲۹۴,۴۰۰
فوق عریض
Ultra wide
۵۱۲۰X2160۲.۳۷:۱ یا (۲۱:۹)۱۱,۰۵۹,۲۰۰
WHXGA۵۱۲۰X3200۱.۶۰:۱ یا (۱۶:۱۰, ۸:۵)۱۶,۳۸۴,۰۰۰
DCI 4K
فرمت اصلی سازندگان
۴۰۹۶X2160۱.۹۰:۱ یا (۱۹:۱۰)۸,۸۴۷,۳۶۰
DCI 4K
فرمت اصلی سینما
۴۰۹۶X1716۲.۳۹:۱۷,۰۲۸,۷۳۶
DCI 4K
صفحه تخت
۳۹۹۶X2160۱.۸۵:۱۸,۶۳۱,۳۶۰

پس طبق توضیحات اول مقاله و جدول بالا فرمت Ultra HD یا به طور مخفف UHD فرمتی است که از رزولوشن تصویری برابر با ۳۴۴۰×۲۱۶۰ برخودار باشد که اصطلاحا رزولوشن ۴K نامیده میشود. این تعداد همانطور که گفته بودیم ۴ برابر رزولوشن تصویر استاندارد ۱۹۲۰×۱۹۸۰ است. یعنی طول و عرض دو برابر شده است. کیفیت تصویر این رزولوشن فوق العاده بالا چیزی معادل با ۸.۳ مگاپیکسل با نسبت استاندارد ۱۶:۹ است که بسیار بالاست. به همین جهت است که این رزولوشن در دو نوع کیفیت بالا استاندارد سازی شده است و یکی از آنها مخصوص تلویزیون های بزرگ و دیگری مخصوص بازار تجاری و جایگزینی برای رزولوشن تصویر استاندارد ۱۹۲۰×۱۹۸۰ Full HD است.

تفاوت وضوح تصویر ۴k و HD در این تصویر به خوبی مشخص است. به پیکسل ها در هر اینچ (یا همان PPI) دقت کنید

نوع دیگری از رزولوشن تصویر به نام  FUHD وجود دارد که اندازه پیکسل های آن ۷۶۸۰X4320 پیکسل با کیفیت نهایی ۳۲ مگاپیکسل است! که هنوز به صورت تجاری مورد استفاده قرار نگرفته و فعلا هم خبری از آن نیست.

بازار رزولوشن ۴K چگونه است!؟

در حال حاضر به دلیل قیمت بالای تولیدات مبتنی بر رزولوشن ۴K شاهد قیمت بالای آنها هستیم که قطعا با گذشت زمان این قیمت معقول خواهد شد. تمام بازیهای فعلی که توسط استدیوهای بزرگ معرفی میشوند از رزولوشن رزولوشن ۴K پشتیبانی میکنند و در مانیتورهای غیر از ۴K این رزولوشن قابل استفاده و پشتیبانی نخواهد بود. در واقع برای استفاده از چنین رزولوشنی علاوه بر کارت گرافیک قدرتمند نیاز به مانیتورهایی با پشتیبانی از این رزولوشن وجود دارد. علی رغم تبلیغات فراوان انویدیا و AMD برای رزولوشن ۴K در حال حاضر کارت های قدرتمندی همچون GTX Titan 6GB انویدیا و Radeon R9 290X کمپانی AMD قادر به پشتیبانی کامل از این رزولوشن نیستند.

 

این بدین معناست که اجرای بازی های سنگینی با رزولوشن رزولوشن ۴K و ۳۰ فریم ثابت بر روی این کارت ها غیر ممکن است. مگر آنکه فرکانس کارت مرجع اورکلاک شود تا بازیهای روز را با بهترین کیفیت ممکن روی رزولوشن ۴K اجرا کنند. بر اساس اطلاعاتی که تولید کننده های مرجع کارت گرافیک منتظر کرده اند تمامی کارت های گرافیک تولید شده در اواخر ۲۰۱۴ و سال های بعدی از فرمت رزولوشن ۴K به خوبی پشتیبانی میکنند. پس اگر کارت گرافیک شما تولید ۲۰۱۴ است نگران پشتیبانی کارت خود از این رزولوشن تصویر بسیار با کیفیت نباشید.

موارد مهم در پخش رزولوشن ۴K

نکته بسیار مهم برای استفاده از رزولوشن ۴K این است که برای پخش تصاویر با این ابعاد و کیفیت باید از کابل های Display Port 2.1 و HDMI 2.0 استفاده کنید! زیرا کانکتور DVI نهایت وضوح تصویری که میتواند منتقل کند ۲۵۶۰×۱۶۰۰ با حداکثر ۶۰ فریم در ثانیه است! نه بیشتر! در حالیکه Display Port 2.1 میتواند تصاویر رزولوشن ۴K را با ۶۰ فریم (۶۰ هرتز) در ثانیه پخش و منتقل کند. البته اوضاع کمی پیچیده تر از این حرف هاست! کابل های Display Port در دو مدلMulti-Stream Transport یا (SMT) و Single-Stream Transport یا (SST) تولید و عرضه شدند! مدل اول میتواند تصاویر را با نرخ نو سازی ۶۰ فریم بر ثانیه یا ۶۰ هرتز منتقل کند ومدل دوم هم میتواند تصاویری با نرخ نوسازی ۳۰ فریم در ثانیه به صورت ۳۰ هرتز را منتقل کند.

همین حالت در HDMI هم صادق است! بدین صورت که اگر نمیتوانید از HDMI دل بکنید! با تهیه HDMI 1.4 میتوانید تصاویر رزولوشن ۴K را نهایتا با نرخ نوسازی ۳۰ فریم بر ثانیه ببینید! که این مقدار به شدت آزار دهنده خواهد بود و بارها با افت نرخ فریم حتی در ویندوز مواجه خواهید شد! به همین دلیل ما استفاده از HDMI 2.0 را پیشنهاد میکنیم که از صدا چند کاناله هم پشتیبانی میکند.

اهمیت پنل در نمایشگرهای رزولوشن ۴K

به طور کلی مانیتور ها به دو دسته LCD و LED تقسیم بندی میشوند. تفاوت این دو هم فقط در روش سیستم نور آن برای ایجاد تصاویر است که درمدل LED بسیار پیچیده است. اما مزیت مهم آن کاهش مصرف برق و افزایش پشتیبانی از طیف گسترده تری از رنگ های شاد و زنده است. در حال حاضر در بازار مانیتور شاهد حضور چند پنل مختلف هستیم که مهمترین آنها TN و IPS است که پنل ها میتوانند LCD باشند یا LED. پنل های LCD از نوع TN در اکثر مانیتورهای امروزه موجود در بازار وجود دارد و در واقع پنل های ارزانی هستند که زاویه دید کمی دارند.

این پنل ها برای نمایش سه رنگ RGB از ۶ بیت و در کل ۱۸ بیت برای هر سه رنگ استفاده میکنند. بزرگترین ایراد این پنل این است که نمیتواند از ۱۶.۷ میلیون رنگ برای ۲۴ بیت استفاده کند! در نتیجه در برابر پنل های جدیدتری همچون IPS و … به مشکل میخورد. اما پنل IPS بر خلاف TN از کیفیت بسیار بالاتری برخوردار است و میتواند طیف رنگی بسیار بیشتر با زاویه دید گسترده تری برای بینده فراهم کند که نتیجه آن افزایش کیفیت رنگ و زنده تر شدن تصاویر پخش شده از مانیتور یا تلویزیون است. این پنل ها گرانتر از TN بوده و هزینه تمام شده دستگاه مورد نظر را افزایش میدهند.

تلویزیون ۴K

به طور کلی، مانیتورهای موجود در بازار، بذون توجه به LCD یا LED بودنشان با پنل های TN و IPS عرضه میشوند. یعنی هر دو مدل با هر دو پنل عرضه میشوند. اما به تازگی فاکتور جدیدی توسط انویدیا وارد ادبیات مانیتور شده که G-Sync نام دارد. این فناوری مختص به انویدیا است و AMD هم فناوری مشابهی به نام Free-Sync دارد که همان کار را انجام میدهد اما با این تفاوت که رایگان است. G-Sync چیپی است که بر روی مانیتور توسط سازنده نصب میشود و به صورت کلی از پارگی تصاویر و لگ جلوگیری میکند تا بیینده تصاویری صاف و نرم را تماشا کند.

مانیتور ۴K

Guard3d در نظر دارد از فناروی جدید G-Sync مقاله ای کامل منتشر کند تا اطلاعات کاملی در اختیار مخاطبینش قرار بگیرد. اما بحث پنل ها و کیفیت آنها بسیار تخصصی است که از حوصله این مقاله خارج است. به هر حال توصیه ما برای بازیبازها خرید ماینتور هایی با پنل IPS و نرخ نوسازی ۶۰ هرتز است.

سخن پایانی: برای رزولوشن ۴K هزینه کنیم؟

اگر پول اضافه دارید! یا میخواهید بهترین ها را داشته باشید! اگر حرفه ای هستید و کراهای گرافیکی انجام میدهید! با دورنمای آینده ای که در حال حاضر در صنعت مانیتور ها وجود دارد، پیشنهاد ما به شما استفاده از مانیتورهای IPS با نرخ نوسازی تصویر ۶۰ هرتز، پشتیبانی از رزولوشن ۴K و زمان پاسخ گویی به تصویر ۱ تا ۲ میلی ثانیه است و به کمتر از این فکر هم نکنید! اما اگر به مانیتوری در حد معقول و برای رفع نیازهای خود فکر میکنید، میتوانید از مانیتورهای LED با پنل ارزان قیمت TN فکر کنید.

یادتان باشد این مانیتورها اصلا مشکلی ندراند و تنها تفاوت مهم آنها کاهش محدوده دید است که اصلا مهم نیست! کیفیتی که از دید مستقیم میتوان مشاهده کرد بسیار بالاست و مشکلی برای بیننده ایجاد نمیکند. اما اگر بازیباز هستید و بدون رزولوشن بالا خوابتان نمیبرد، پیشنهاد ما به شما علاوه استفاده از موارد گفته شده در پاراگراف بالا استفاده از مانیتورهای G-Sync است که کیفیت به مراتب بالاتری به نسبت نوع غیر G-Sync در بازی ها دارند. همچنین به زودی مقاله ای در رابطه با پنل های مانیتور منتشر میکنیم تا با انواع هر یک از آنها بهتر آشنا شوید.

خروج از نسخه موبایل